Czy w meblarstwie nadchodzi era drzew szybko-rosnących…?

Coraz częściej słyszymy o różnych odmianach drzew z rodziny paulowni. Zainteresowanie tymi drzewami wynika nie tylko z widowiskowych kwiatostanów, będących wspaniałym darem dla pracowitych pszczółek, chociaż to też jest istotne,  ale przede wszystkim ze względu na tempo wzrostu tych drzew.

Fot.1 Kwiatostany paulowni (zdjęcia ze stron internetowych sprzedawców oxytree)

W ciągu ostatnich lat, szczególnie głośno, jest w temacie krzyżówki dwóch paulowni, uzyskanej drogą in vitro, nazwaną OXYTREE, czyli drzewem tlenowym. Paulownia ta pochodzi z hiszpańskich laboratoriów.

Fot.2 Clon in vitro paulowni oxytree (zdjęcia ze stron internetowych sprzedawców oxytree)

Drzewo to wzbudza sporo emocji. Jest nowe, nie przebadane do końca i nieznane są konsekwencje uprawy tego gatunku. Nie chciałbym zajmować stanowiska, po której stronie, według mnie,  leży racja ale wydaje się, że drzewo to, jeśli nie będzie samo powodem, to z pewnością przyczyni się do rewolucji w materiałach drzewnych, stosowanych w produkcji mebli i innych wyrobów.

Fot.3 Meble i inne wyroby wykonane z drewna paulowni oxytree (zdjęcia ze strony internetowej oxytree.pl)

Dlaczego tak uważam?

Przyjrzyjmy się zaletom tego drzewa.

Nie jest ono wymagające i akceptuje szeroki zakres ph gleby.

Fot.4 Wyroby wykonane z drewna paulowni oxytree (zdjęcia ze stron internetowych sprzedawców oxytree)

Rośnie z sadzonki, którą obecnie można nabyć już w wielu miejscach. Pojedyncza sadzonka obecnie kosztuje około 45 zł. Wszystkie one pochodzą z laboratorium w Hiszpanii. Ma imponujące przyrosty roczne. W początkowej fazie należy, po pierwszym roku, przyciąć drzewko aby je wzmocnić i przygotować na mrozy. Mimo przycięcia na wysokości kilkunastu- kilkudziesięciu centymetrów nad ziemią, drzewo to odrasta. 

Fot.5 Sadzonki oxytree (zdjęcia ze stron internetowych sprzedawców oxytree)

Już po sześciu latach, za pierwszym razem, a potem po każdych czterech latach, drzewo to osiąga około 15 metrów wysokości a pień średnicę około 30 centymetrów. Można więc już je ścinać. 

Ciekawe jest to , że oxytree odrasta kilkukrotnie (4-5 razy) z tego samego pnia, po każdym wycięciu. Gdy już nie zechce odrosnąć, musimy je usunąć i ewentualnie, w to miejsce posadzić kolejną sadzonkę. Usunięcie nie jest łatwe, bo korzeń sięga głębokości 7 metrów.

Fot.6 Drzewo oxytree po ścięciu odrasta. Widoczne na zdjęciu odrosty i ślady po ścięciach (zdjęcia ze stron internetowych sprzedawców oxytree)

W ciągu 20 lat uzyskamy z jednej sadzonki 4 drzewa o wysokości 15-16 metrów i średnicy pnia 30 centymetrów.

Fot.7 Drewno oxytree po ścięciu (zdjęcia ze stron internetowych sprzedawców oxytree)

Pamiętajmy, że dąb najlepsze właściwości jako drewno, osiągnie po 180 latach życia a sosna po 110 latach. Dla przykładu, podczas dorastania sosny, w tym samym czasie,  wyrośnie nam i zetniemy około 22 drzewa oxytree. 

Fot.8 Ośmioletni plaster oxytree (pod spodem) oraz 24-letni plaster buku (na wierzchu). Porównanie grubości.

Fot.9 Ośmioletni plaster oxytree (pod spodem) oraz 60-letni plaster dębu (na wierzchu). Porównanie grubości.

Fot.10 Ośmioletni plaster oxytree (pod spodem) oraz 40-letni plaster brzozy (na wierzchu). Porównanie grubości.

Taka wydajność mogłaby pozytywnie wpłynąć na cenę mebli, wykonanych z litego drewna.

Drzewo jest proste i nie ma poniżej korony  gałęzi a więc nie ma też sęków.

Fot.11 Plaster drewna oxytree. Plaster pochodzi z ośmioletniego drzewa.

Modyfikacje genetyczne sprawiły, że drzewem nie są zainteresowane szkodniki, które mogłyby narazić plantatorów na straty.

Drewno ma wartość opałową porównywalną z bukiem (4669,5 kcal/kg), jest kilkukrotnie lżejsze od naszych gatunków drewna (gęstość suchego drewna jest na poziomie 300-400 kg/m³ , dla przykładu suchy dąb i buk  około 600-700 kg/m³ a sosna około 400 kg/m³ ). 

Fot.12 Plaster drewna bukowego (24 lata).

Fot.13 Plaster drewna brzozowego (40 lat).

Fot.14 Plaster drewna dębowego (60 lat).

Waga mebli ma duży wpływ na koszty transportu i magazynowania. Również firmy wnoszące meble do domu, będą miały lżejszą pracę, co może mieć wpływ na zdrowe kręgosłupy i samopoczucie ich pracowników.

W okresie kwitnienia oxytree ma imponujący miododajny kwiatostan. Pszczółki będą szczęśliwe, gdy w pobliżu ich pasiek powstaną plantacje tych drzew.

Fot.15 Kwitnące paulownie (zdjęcie ze strony internetowej www.avis.ne.jp)

Same liście są ogromne. Długość liścia może mieć około 50 cm. Są jak płuca, które zamieniają dwutlenek węgla na tlen oraz pochłaniają metale ciężkie z atmosfery. Stąd nazwa: drzewo tlenowe. Oxytree może się okazać dobrym orężem w walce ze smogiem i zanieczyszczonym powietrzem. Liście mogą stać się paszą.

Gałęzie, liście i korzenie doskonale nadają się na biomasę.

Fot.16 Ogromne liście z drzewa oxytree (zdjęcia ze stron internetowych sprzedawców oxytree) .

Według sprzedających to drewno, nie paczy się i nie kurczy. 

Kolorem i strukturą przypomina jesion. Jest gładkie i czyste.

Fot.17 Plaster drewna jesionowego kolorem i rysunkiem przypomina oxytree (zdjęcie pochodzi ze strony drewno-jola.pl).

Fot.18 Plaster drewna oxytree kolorem i rysunkiem przypomina  jesion.

Większość powyższych informacji pochodzi ze stron internetowych sprzedawców oxytree. Potwierdzenie tych parametrów możliwe będzie dopiero, gdy wyrosną pierwsze drzewa w naszym kraju. Pierwsze plantacje w Polsce powstały dwa lata temu. Zbyt wcześnie aby wszystko potwierdzić empirycznie.

Fot.19 Zdjęcia mebli  z oxytree (zdjęcie pochodzi ze strony www.bydgoszczak.pl)

Teraz kolej na wady.

Tak duże przyrosty roczne drzewa, oznaczają duże zapotrzebowanie na wartości odżywcze, znajdujące się w glebie oraz na wodę.  Istnieje obawa, że oxytree będzie wyjaławiać glebę. Jego korzenie znajdują się znacznie poniżej korzeni naszych rodzimych roślin, więc trudno powiedzieć, czy będzie miało to na siebie jakikolwiek wpływ.

Fot.20 Plantacja drzew  oxytree w Polsce pod Elblągiem przy trasie do Gdańska (7). 

Ogromne liście dają dużo cienia. Może to spowodować zaciemnienie dolnych partii plantacji, co uniemożliwi wzrost innym roślinom. Myślę jednak, że na plantacjach nie musi być to wadą.

Istnieje obawa, że drzewa wymkną się spod kontroli i staną się drugim barszczem Sosnkowskiego, zagospodarowując nowe obszary i wypierając nasze gatunki roślin. Jeśli potwierdza się fakt, że drzewa te mogą rosnąć jedynie z sadzonek, niebezpieczeństwa takiego nie ma.

Ze względu na brak zweryfikowanych danych, w niektórych krajach,  takich jak np. USA, uprawianie oxytree jest zakazane.

Fot.21 Plantacja drzew  oxytree w Polsce pod Elblągiem przy trasie do Gdańska (7). 

Jeżeli parametry drzewa a potem drewna oxytree okażą się prawdziwe, myślę, że już niedługo w naszych salonach pojawią się wyroby z oxytree. Firmy wprowadzające takie wyroby będą miały ogromny potencjał aby wykorzystać wszystkie właściwości, o których napisałem powyżej, do osiągnięcia przewagi rynkowej.

Fot.22 Zdjęcia mebli wykonanych z drewna oxytree (zdjęcie pochodzi ze strony internetowej oxytree.pl)

Jeśli okaże się, że oxytree nie spełni pokładanych nadziei, jestem przekonany, że wkrótce pojawią się nowe odmiany drzew pozyskiwanych w drodze in vitro, poddanych modyfikacji tak aby bolączki tartaków, producentów oraz użytkowników mebli odeszły w niepamięć. 

Jednocześnie będziemy mieli możliwość za mniejsze pieniądze obcowania z naturą, tylko czy na pewno z naturą…? 

Fot.23 Zdjęcie komody z paulowni (zdjęcie pochodzi ze strony internetowej www.tchibo.pl/)